• Ege Işık Özatay

‘Sınırlayıcı kutu’nun içinden sanatsal sınırların ötesine bakış

Farklı disiplinlerde üretimlerini aynı atölyede gerçekleştiren Hacer Kıroğlu ve Egemen Tuncer, Bounding Box başlıklı sergileriyle izleyici karşısında. El emeği ve dijital üretimin arasındaki çatışma, hafızanın uçuculuğu ve beyaz küp kavramı üzerine kurulan sergi, 16 Mart – 30 Nisan tarihleri arasında Pilot Galeri’de izleyicileri bekliyor.


Egemen Tuncer, ‘Bellek Etüdleri: Pilot / Memory Etudes: Pilot’, Bilgisayar Destekli Animasyon, 4K, 5’42”, 2022

Bilinçaltımız ve bilincimiz bitmek bilmeyen bir çatışma içerisinde. Bilinçaltımız daima pasif agresif bir tutum içinde, hiç olmadık zamanlarda aniden ortaya çıkarak, düşüncelerimizin iyi ya da kötü, doğru ya da yanlış olduğuyla ilgilenmez. Bilinçli zihnimizde bıraktığı duyguyu alır ve onu şekillendirir. Bilinçaltımıza yüklenmiş, yapısı bozulmuş ve mutantlaşmış bir düşünce bizi zaman içinde farkında olmadan ele geçirir. Bilinçli zihnimiz her ne kadar bu işte bir yanlışlık olduğunu düşünse de aklımız artık bir kere karışmıştır. Zihnimiz çekmecelerden oluşur. Çocukluğumuza dair ilk hatıralarımız, ilk kalp yaramız, ilk düşüşümüz, başarılarımızın her birinin çekmecesi farklıdır. Zihnimizdeki bu imajların her biri, Hacer Kıroğlu ve Egemen Tuncer’in Pilot Galeri’deki sergiye de adını veren, “bounding box”lar ile çevrilidir. Bounding Box, bir nesnenin dış noktalarını belirlemek için kullanılan, sınırlayıcı kutu anlamına gelen bir terim. Özellikle üç boyutlu modellemede kullanılan ve nesnenin kendi uzamına doğru bir şekilde yerleştirilmesi için gerekli olan bounding box, akademik çizimin temelinde de var olan planlı çizimde karşımıza çıkıyor. Bounding box’ın çalışma disiplini tıpkı bilinçaltımızın zihnimizdeki anı havuzunda biriken imajlara sınırlar çizmesi gibi. Bilinçaltımızda biriken imajlarda da bu kutucuklar kullanılır. Gülen yüzler, baharda açan çiçekler, annemizin elleri, halının püskülleri, ön sıramızda oturan genç kadının renkli saç tokası, kedimizin gözleri, bayramlık kırmızı rugan ayakkabılar, altıncı yaş günü pastası bounding box’ların içindedir. Pilot Galeri’de izleyiciyle buluşmakta olan Bounding Box başlıklı serginin sanatçıları, Hacer Kıroğlu ve Egemen Tuncer, bu terimi tercih etmelerinin altında yatan kavramsal çerçeveyi şu sözlerle anlatıyorlar: “Bounding box çizime, modellemeye dair teknik bir terim olsa da biz daha geniş anlamıyla ele aldık. Bu sınırların görünürlüğü kimi zaman belirgin kimi zaman ise belirsiz olabiliyor. Sanatçı olarak birbirimize karşı sorumluluklarımız, galeri ile ilişkimiz, iyi bir sergi üretme kaygısı akla ilk gelen konular oluyor. Ayrıca bugüne kadar ürettiğimiz diğer çalışmalar, üreteceğimiz yeni çalışmalar üzerinde belirli bir baskı kurabiliyor. Sergideki çalışmalar üzerinden ele alacak olursak; ‘Bellek Etüdleri: Pilot’ bir sergi mekanının karakterinin, orada yapılan sergilerin o mekanda yeni bir iş ortaya koyarken etkilerini irdeleyen bir video; ‘Art Trends 2022’ isimli video bu yıl sanat ortamının trendlerini araştıran bir iş, bu da sanatçının en büyük meselelerinden biri olan günceli takip etme sorumluluğuna işaret ediyor. ‘Artistik Temas’ sanatçının medyadaki konumuna, kapladığı yere ilişkin bir sorgulama. ‘3D’ isimli heykel teknolojik gelişmeler ve sanatın dijitalleşmesine karşın el emeğini ironik bir şekilde ele alıyor. ‘Kopya: Vanitas’ ise sanatçının sanat tarihi ile olan bağı, sanatçı zanaatkar karşıtlığı gibi meseleleri konu ediniyor.” Yaklaşık altı yıldır aynı atölyeyi kullanan sanatçılar, pratiklerine müdâhil olmasalar da birbirlerini çok yakından takip ediyor ve çalışmaları üzerine konuşuyorlar. İki sanatçının aynı mekanda aynı sergi için üretime geçmeleri teoride kulağa hoş gelse de, bunun pratikte nasıl gerçekleşeceği tahmin edilemez. Kıroğlu ve Tuncer bu uzun birlikteliği şöyle anlatıyorlar: “Aklımızın bir köşesinde birlikte üretme arzusu da vardı. İlk kez 2021 yılında ‘Balkon.rar’ isimli bir yerleştirme ürettik. Pilot Galeri’den duo sergi teklifi aldığımız dönem de o çalışmadan sonraya denk geliyor. Duo olarak üretmeye çalışmak hem çok motivasyon verici hem de çok stresli. Bounding Box sergisinde ise ortak ürettiğimiz bir çalışma olmadı. Ancak sergideki tüm çalışmaları üretirken hep birlikte karar verdik, serginin kurulumunu birlikte çıkardık.” Çalışmalarını farklı disiplinlerde üreten sanatçılara birlikte çalışmaları konusunda Pilot Galeri tarafından teklif geldikten sonra, iki sanatçı kafa kafaya verip galeri ve izleyicinin beklentileri ve bu beklentileri nasıl karşılayacaklarını düşünmeye başlıyorlar. Kıroğlu ve Tuncer bu süreci şöyle anlatıyor: “Bir galeriden proje teklifi aldığınızda, aynı teklifin benzer şekilde bir koleksiyoner ya da küratörden de gelebilecek olması, sanatçı olarak sizi çok düşündürüyor ve bu durum da ister istemez üretimlerinize yansıyor. Bu sergide üzerine düşündüğümüz konulardan biri de bu beklentiyi sorgulamaktı.” Beyaz Küp’ün sınırları Sanatçılar, Bounding Box başlığı üzerinden, Brian O’Doherty’in kült kitabı “Beyaz Küpün İçinde”ye referans veren bir galeri mekanı tartışmasını sürdürüyorlar. Hacer Kıroğlu ve Egemen Tuncer beyaz küp kavramını şu şekilde yorumluyor; “Uzunca bir süredir bienaller, festivaller gibi çeşitli sanat etkinlikleri ve dijital platformlar gibi farklı mecralar ile birlikte beyaz küp kavramının sınırları önemli ölçüde aşındı. Daha akışkan deneyim sunan sanat işleri artık dört duvarın hem fiziksel hem de düşünsel olarak dışına çıkıyor. Ancak küpün dışına çıktığımızda da sanat kurumlarından bağımsızlaştığımızı söyleyemeyiz; kendi ağırlıklarını hissettiriyorlar. Buna paralel olarak günümüzde yüksek prodüksiyonlara sahip sanat işlerinin giderek daha kapsayıcı olmaya başladığını söyleyebiliriz. İzleyiciyi bütünüyle kapsayan, kendisinin karşısında kaybolacağı sanat üretimleri kendi simülatif beyaz küplerini oluşturuyor demek yanlış olmaz.” Sanatçı Hacer Kıroğlu sergide karbon kağıt kullandığı “Kopya: Vanitas” çalışmasıyla; hayatın geçiciliğine işaret ederken; sanatçı ve zaman arasında bir bağ oluşturuyor. Hacer Kıroğlu ve Egemen Tuncer’in, ilk defa birlikte üretime geçtiği Bounding Box başlıklı sergi 30 Nisan’a kadar Pilot Galeri’de izlenebilir.


Hacer Kıroğlu, ‘Artistik Temas’, obje & pleksi kaide, 45x30cm, 2022

IstanbulArtNews | Nisan 2022

52 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör