• IAN

'Jürinin tüm sanat eserlerini bilmesi, eserlere potansiyel intihal şüphesi ile bakması beklenemez'

Geçtiğimiz hafta Resim ve Heykel Müzeleri Derneği ve Akbank Sanat tarafından düzenlenen Akbank 40. Günümüz Sanatçıları Yarışması sonuçlanmış, yarışmayı kazanan genç sanatçılardan Zeynep Sude Can’ın “Kendine Bak” isimli eserinin Alex Merritt’in “Sun Blind II” eserinden kopya edildiği anlaşılması üzerine Akbank Sanat ödülü geri çektiğini açıklamıştı.

IstanbulArtNews olarak konuya ilişkin sorularımızı Akbank Sanat Müdürü ve yarışmada jüri üyeliği yapan Derya Bigalı’ya yönelttik.

Akbank Sanat

Akbank Günümüz Sanatçıları Yarışması’nda yer alan jüri üyeleri hangi kriterlere göre belirlenmektedir?

Günümüz Sanatçıları sergisi 1980 yılında Resim ve Heykel Müzeleri Derneği tarafından genç sanatçıları desteklemek hedefiyle başlatılan bir yarışma sergisidir. 22. Yılından itibaren Akbank Sanat işbirliğiyle gerçekleştirilen sergilerde 30. Yıldan itibaren ödüllü formata geçilmiştir. Önceleri sadece üç sanatçıya başarı ödülü verilirken 2021 yılından itibaren sergide yer alan tüm sanatçılara eşit ödül verilmeye başlanmıştır. Böylece sergiye seçilen tüm sanatçıların hepsinin ödüle layık olması ile motivasyonun daha da arttırılmasına fırsat sağlanmıştır. 2022 yılında ise metaversede de yer alan sergiyle gençlerin gelişen teknolojiyle buluşturulması hedeflenmiştir. Yıllar içinde gelişen ve büyüyen bu sergi Türkiye’de önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Bugün uluslararası alanda önemli yerlere gelmiş sanatçıların birçoğunun geçmişte bu yarışmaya başvurduğunu görüyoruz. Günümüz Sanatçıları Sergisi Türkiye’de çağdaş sanatın belleğinin oluşturulması adına da önemli bir misyona sahip bir sergidir.

Her yıl seçici kurulda, her iki kurumdan birer temsilcinin yanı sıra kendi alanlarında başarılara imza atmış, daha önce de birçok jüri çalışmasında bulunmuş, sanat ortamının çok değerli jüri üyeleri yer almaktadır. Ayrıca, her yıl farklı jüri üyeleri ile farklı bakışlara ve çeşitliliğe de imkan tanınmaktadır. Jüri üyelerinden birinin o yılki temayı belirleyip serginin küratörlüğünü yapmasına özen gösterilmektedir.


Yarışmaya katılan sanatçılar hangi ön elemelerden geçmektedirler?

Yarışmaya katılmak için sadece sanat alanında değil, herhangi bir alanda üniversite eğitimi almış ya da almakta olan 40 yaş altında bireysel veya grup olarak özgün bir eserle katılma ön koşulu vardır. Katılımcıların bu taahhütleri jüri tarafından esas olarak kabul edilmektedir. Türkiye’nin birçok yerinden ve üniversitelerden online olarak ve belirtilen ön koşulları kabul ederek yapılan başvurular farklı kıstaslarla jüri tarafından değerlendirilmektedir.

Öncelikle teknik yeterlilik, portfolyonun eksiksiz olması, temaya uyum, özgünlük, eserin bağlamı gibi kriterler değerlendirilmektedir.

Bu yıl, temaya uyum yerine sanatçının söylemleri, son dönem üretimlerinde ele aldıkları konular, onları ele alış biçimleri, seçtikleri mecrayı etkin kullanmaları, üretimlerindeki özgünlük ve eserlerin güncelliği baz alınmıştır. Burada önemli olan, sanatçının üretiminin sürekliliğini desteklemek, sanatçıya bir güvenoyu vermek ve onun okul dışında karma bir sergi deneyimi yaşamasını sağlamaktır.

Yarışmayı kazanarak ödüle layık görülen eserler hangi kriterlere tabi olmaktadır? Eserlerin özgün olduğundan emin olmak adına jüri tarafından hangi ön çalışmalar gerçekleştirilmektedir?

“Akbank 40. Günümüz Sanatçıları Sergisi”ne bu yıl 1011 eser başvurdu. Teknik yeterlilik ve portfolyoların incelendiği ilk elemeden sonra ön elemeyi geçen eserler, jüri tarafından önce ayrı ayrı daha sonra da ortak değerlendirmeye tabii tutuldu. Bu yıl ilk defa eserlerin bir kısmı fiziksel, bir kısmı da online’da sergilenmek üzere seçildi. Seçimlerde işin tekniği, prodüksiyon niteliği, kavramsal çerçevesi, konusunun ilginçliği ve içeriğinin derinliği, estetik yaklaşımı olduğu kadar sanat tarihiyle bağı ve yenilikçi ve özgün bir yaklaşımının olup olmadığı değerlendirildi. Ayrıca seçkinin genelinde resim, heykel, enstalasyon, fotoğraf ve video gibi malzeme ve teknik çeşitliliğe dikkat edildi. Sanatçıların eserlerinin yarışma koşulu olan özgün eserle başvurma taahhüttü daha önceki yıllarda olduğu gibi güven ilişkisi üzerinden değerlendirilmiş, potansiyel intihal şüphesi ile arama motorlarında araştırma yapmak gibi güvenilirliği sorgulayan ve sanat eserinin bağlamını yansıtmayacak metotlar tercih edilmemiştir.


Sosyal medyada, Zeynep Sude Can’ın Alex Merrittin Sun Blind II” adlı eserine benzer bir eser üretmesi hakkında iddialar paylaşıldı. Bu konuyu sizlerden de dinleyebilir miyiz?

Yukarıda da belirtildiği gibi yarışmada sanatçı tarafından taahhüt edilen özgün eser ile başvurma ön koşulu olduğu için jüri öncelikle bunu baz almıştır. Hiçbir yarışma jürisinin dünyadaki tüm sanat eserlerini bilmesi veya eserlere potansiyel intihal şüphesi ile bakması beklenemez. Ayrıca arama motorları benzer tüm işleri tespit edemezler. Benzerliğin bağlam olarak da değerlendirilmesi gerekir.

Bu yılki yarışmada Zeynep Sude Can’ın yarışmaya başvurduğu eserinin başka bir eserle çok benzer olduğuna dair çıkan haberler hemen değerlendirmiş ve genç sanatçı ile bağlantıya geçilmiştir. Sanatçının kendisi bu iddiaları kabul ettiği için işi sergiden çıkartılmış ve ödülü iptal edilmiştir. Üzücü olmakla birlikte suçlamak yerine gençleri bu yola iten sebeplerin de araştırılması ve eğitim sisteminin de sorgulanması gerekir.


Yarışmada yer alan farklı eserlerle ilgili de sosyal medyada benzer iddialar yer aldı. Bu süreçte sizlerin tespit ettiği başka eserler de oldu mu?

Sergide yer alan Oğuz Gököz’ün altı kanallı video animasyon çalışması ile İrem Sezer'in video çalışmasının Hamza Kırbaş’ın eserlerinden alıntılama yaptığı öne sürüldü. Bu iki sanatçıyla ve Hamza Kırbaş ile konuştuk, sanatçıların portfolyolarını ve pratiklerini gözden geçirdik, ayrıntılı bir araştırma sonucunda, bir alıntılama olmadığı tespitini yaptık.

Özellikle İrem Sezer'in Kulaktan Kulağa adlı işi Hamza Kırbaş’ın aynı isimli video çalışmasındaki koreografi ile benzerlik gösterse de iki iş birbirinden içerik, üslup ve bağlam olarak ayrışmaktadır. İki video işini sadece bir video stil üzerinden değerlendiremeyiz, sanatçıların pratiği, bu işi oluştururken kurdukları bağlamsal düzlemi anlamak çok önemli.

Ayrıca, kulaktan kulağa oyunu uluslararası alanda birçok sanat eserinde kullanılmış bir oyun. Örneğin 2018 yılında Oliver Rauch ve Okui Lala Kulaktan Kulağa isimli birbirinden farklı iki video işi ürettiler. Aynı başlık 2016 yılında Tillmann Ohm tarafından kullanıldı. Türkiye'li bir sanatçı olan Asli Güntan da Yankı isimli 2022 yılında ürettiği videosunda kulaktan kulağa oyununu baz aldı. Tüm bu örneklerde de görüldüğü gibi sanat eserlerini değerlendirmede birçok farklı parametre bulunmaktadır.



IstanbulArtNews

208 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör