• Öykü Terlemez

Tarihi dokunun sanatsal bağlama taşınması

Contemporary Istanbul’un 16’ncı edisyonuna ev sahipliği yapan Tersane, CI Bloom’la yeniden sanatseverlere kapılarını açıyor. Haliç’in içinden doğan tarihi bir mekanda gerçekleşecek olan fuar, uluslararası sanatçıları ve paydaşları ağırlıyor. Tersane Istanbul Yönetim Kurul Başkanı Fettah Tamince, Tersane ile ilgili sorularımızı yanıtladı.


Tersane İstanbul Yönetim Kurul Başkanı Fettah Tamince


Geçen 15 yıldan sonra yeni bir 15 yıl hayali ile yola çıkarak, Contemporary Istanbul 16’ncı edisyonunu yeni mekanı Tersane’de gerçekleştirdi. Bu yıl ise CI Bloom kapsamında Tersa- ne’nin kültürel ve tarihi dokusu bir kez daha çağdaş sanata ev sahipliği yapıyor. Tersane İstanbul’daki mekanlar, dünyada tarihin içine adeta sığınmış, hâlâ giderek büyüyen, gelişen ve insanları kuruluşundan 120 yıl sonra dahi hâlâ çok heyecanlandıran Venedik Bienali ortamını bize hatırlatıyor. Dünya fuarları içinde yalnızca 16. Contemporary Istanbul’un benzer bir mekanda yer alması, Türkiye’de çağdaş sanat adına gelecek vaat ediyor. Daha önce kapalı mekanlarda yer alan sosyal alanlar ve yeme içme alanlarının Tersane’de dış mekanda yer alması da fuarın ambiyansını değiştiren bir diğer yenilik. Tersane İstanbul Yönetim Kurul Başkanı Fettah Tamince, Tersane ile ilgili sorularımızı yanıtladı.


Tersane Istanbul ve Contemporary Istanbul’un yolları nasıl kesişti? Tersane İstanbul’un kapalı ve açık mekanları, deniz ile olan ilişkisi, tarihi dokusu, gizemi ve tarihi yarımadaya bakan panoramik tarihi yarımada silüeti; yapımı devam etmekte olan projenin ön tanıtımı amacıyla sanatseverleri farklı bir mekan ile buluşturulması açısından fuarın Tersane İstanbul’da yapılmasına karar verildi. Contemporary Istanbul’a ev sahipliği yapmak bizim için de heyecan verici.


Bu doğrultuda Tersane’nin Contamporary İstanbul’a, Contemporary Istanbul’un ise Tersane’ye sağladığı katkılar neler oldu?

Geçmiş yıllarda Lütfi Kırdar Rumeli Salonları’nda yapılan Contemporary edisyonlarından sonra geçtiğimiz yıl Tersane İstanbul’da yapılan 16. Contemporary edisyonu, İstanbullu sanatseverler tarafından ilgiyle karşılandı. Pandemi koşullarında evlere hapsolan insanlar hem Tersane’nin büyülü atmosferi hem de sergilenen eserlerin büyüsü ile kaliteli zaman geçirdi. İstanbul’un kal- bi olabilecek nitelikte bir lokasyonda yer alan Tersane İstanbul proje sahası, yaklaşık 600 yıldır etrafına örülen çevre duvarı ile İstanbul halkından gizlenmiştir. Tüm dünyada sanayileşme sonrası kentlerin çekirdek bölglerinde yer alan sanayi alanları 20. yüzyılda ortaya çıkan “‘endüstri mirası” kavramı kapsamında korunarak geleceğe aktarılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda sahip olduğu alan ile Türkiye ölçeğinde bir ilk, dünya ölçeğinde ise ender rastlanan bir büyüklüğe sahip Tersane İstanbul Projesi, endüstri mirasının sürdürülebilirlik çerçevesinde kentin dünü ve geleceği ile buluşturması bakımından özel bir proje alanı olarak değerlendirilmelidir. Proje alanında bulunan tarihi sanayi yapıların, donanma ve sanayiye dair ayak izlerinin, panoramik tarihi yarımada siluetinin, İstanbulluların hafızasında olmamasının proje sahasının en büyük büyüsü olduğunu düşünmekteyiz. Bu bağlamda öncelikli hedefi fuarı gezmek olan İstanbullular proje sahasını keşfetmiş, duvarlar ardında saklanan büyülü bir me- kanla tanışmışlardır. Contemporary Istanbul ile proje sahamız İstanbul halkına merhaba demiş, Contemporary Istanbul ise yerli ve yabancı sanatçıların eserlerini sanatseverlerle büyülü bir mekanda buluşturarak gelenlere mekan ve sanat bağlamında iki yönlü bir deneyim sağlamıştır. Biz proje alanımızı İstanbul halkı ile tanıştırmış, Contemporary Istanbul da kendilerini ilgiyle takip eden sanatseverlere hem sanat hem de yeni bir mekan deneyimlemelerini sağlayarak kıymetli bir işe imza atmıştır.


Fuarı gezerken günümüz eserleri eşliğinde adeta zamanda yolculuğa çıkıyoruz. Mekanın atmosferi ve eserler arasında ne gibi bir bağlamkurulmaktadır? Yerli ve yabancı pek çok önemli sanatçının eserlerine mekansal anlamda ev sahipliği yapan Tersane İstanbul’un tarihi sanayi binaları, sanat, üretim, yaratıcılık, emek ve hayal gücü ile ortaya konmuş eserlere öncelikle mekan-sanat ilişkisi açısından farklı bir deneyim yaşatmıştır. Sergilenen eserlerin sanatsal büyüsü ile mekanın tarihi dokusu iç içe geçerek adeta binaların tarihi dokusu da “sanatsal” bir bağlama taşınmıştır. Sanat ve mekan kapsamında insanlar hem sergilenen eserlere hem de eserlerin sergilendiği binaların tarihi dokusuyla eski ve yeniyi, tarihi ve sanatı bir arada deneyimlemişlerdir. Contemporary Istanbul’a ev sahipliği yapmamız hem fuar için hem de bizim için yeniliği temsil ediyor. Türk ve uluslararası çağdaş sanatın geçmişten geleceğe bir köprü inşa etmesine olanak tanımıştır. Bu anlamda Contemporary Istanbul ve Tersane geçmişten geleceğe kurdukları köprüler ile ortaklaşa bir bağlam kurmaktadırlar. Tersane alanında yer alan tarihi binalar da çağdaş sanatla harmanlanarak geleceğe aktarılmaktadır.


Tersane Istanbul, Dünya Mimarlık Festivali’nde “Gelecek Projeleri” kategorisinde yer aldı. Contemporary Istanbul’da ise her yıl olduğu gibi bu yıl da yurtdışından birçok galeri, sanatçı ve katılımcı yer alıyor. Tersane İstanbul ve Contemporary Istanbul’un yarattığı uluslararası kazanımlar nelerdir? Tersane İstanbul proje sahası bilindiği üzere 1453 yılında İstanbul’un fethinin ardından Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulmuş olup, ilerleyen yıllarda pek çok padişah (özellikle Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman ve III Selim) döneminde yapılan inşa çalışmaları ile büyüyerek devlet tersanesi anlamına gelen “Tersane-i Amire” adıyla Osmanlı Devleti donanmasının merkez üssü olarak hem bir tersane hem de önemli bir sanayi tesisi olmuştur. Kendi içinde yaşayan ve işleyen bir üretim alanı olmasının yanı sıra, Osmanlı Devleti döneminde bölgede kurulan tophane, lengerhane gibi fabrika binaları ile Tersane içinde bulunduğu bölgeyi de şekillendirmiştir. Dünya ölçeğinde bir büyüklükte olan Tersane İstanbul’un endüstriyel miras kavramı altında uzman ekipler tarafından geleceğe aktarılması, Contemporary Istanbul aracılığıyla hem İstanbul halkına, hem de gelen yerli ve yabancı sanatçı ve ziyaretçiler ile uluslararası boyutta tanıtılma fırsatı yakaladı. Söz konusu tanıtımda tersane, tarihi doku, lokasyon ve tarihi yarımadanın tanıtılmasının yanı sıra, Türkiye ve İstanbul olarak endüstriyel alanların dünya ölçeğinde bir duyarlılıkla geleceğe aktarılması da uluslararası boyuttaki kazanımlardan bir diğeri olmuştur.


Tüm bu tarihi mirasın yanı sıra Beyoğlu bölgesinin de bir kültürel hazinesi var. Mekanın ev sahipliği yaptığı etkinliklerden ve Beyoğlu’nda yarattığı atmosferden bahsedebilir misiniz? Tersane İstanbul Proje sahası yaklaşık 600 yıl boyunca kamu kullanımına kapalı bir alan olmuştur. İstanbul’un önde gelen kültür sanat bölgesi olan Beyoğlu, Tersane İstanbul’da yapılacak müzeler, etkinlik binaları, sergi alanları ile bu anlamda hem eksik parçasına kavuşacak hem de projenin tamamlanması ile kültür sanat alanında daha da büyüyecektir. Yapımı halen devam etmekte olan Tersane İstanbul içerisinde inşaat çalışmaları devam ederken dahi yapılan bazı etkinlikler ile İstanbul halkının deniz kenarında, tarihi doku ile iç içe bir mekana ne kadar ilgi gösterdikleri görülmüştür. Kültür-sanat severlerin, uluslararası boyut ve kalitede bir deneyim yaşayacakları alanın, içinde bulunduğu Beyoğlu semtini de olumlu anlamda değiştirip dönüştüreceğine inanmaktayız.


IstanbulArtNews | CI BLOOM Özel Sayısı

285 görüntüleme0 yorum

Son Paylaşımlar

Hepsini Gör